25 Ιανουαρίου 2026
ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΕ ΛΟΥΚΑ -
ΤΟΥ ΖΑΚΧΑΙΟΥ,
Σήμερον γὰρ ἐν τῷ οἴκῳ σου δεῖ με μεῖνε
ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ
Οἶκος
Ἐκ τῆς θεολογικῆς, καὶ ὑψηλῆς σοφίας σου ἔμπλησόν μου τὸν νοῦν, τὸν πτωχὸν καὶ ταλαίπωρον, ὅπως ἀνυμνήσω τὸν βίον σου Πάτερ· οὐ γὰρ ἰσχύσω λόγον προσάξαι σοι, εἰμὴ σὺ παράσχῃς μοι λόγον καὶ γνῶσιν, ἰσχὺν καὶ σύνεσιν· ὅπως ἐκ τῶν σῶν τὰ σὰ προσφέρω σοι, καὶ ἐκ τοῦ πλούτου τῶν ἀρετῶν σου, ἐκεῖθεν ἔχω ἀφορμάς, καὶ στεφανώσω τὴν σεπτὴν καὶ ἁγίαν κορυφήν σου, σὺν τοῖς πιστοῖς ἀνακράζων·
Χαίροις Πάτερ, θεολογίας ὁ νοῦς ὁ ἀκρότατος.
ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΕΣ
Πατρός Νικολάου Μαυρομμάτη
Ι. Αθήνα, 25 Ιανουαρίου 2015
Ευαγγελικό Ανάγνωσμα: Κατά Λουκάν ΙΘ´ 1 - 10
1 Καὶ εἰσελθὼν διήρχετο τὴν Ἰεριχώ· 2 καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ ὀνόματι καλούμενος Ζακχαῖος, καὶ αὐτὸς ἦν ἀρχιτελώνης, καὶ οὗτος ἦν πλούσιος, 3 καὶ ἐζήτει ἰδεῖν τὸν Ἰησοῦν τίς ἐστι, καὶ οὐκ ἠδύνατο ἀπὸ τοῦ ὄχλου, ὅτι τῇ ἡλικίᾳ μικρὸς ἦν. 4 καὶ προδραμὼν ἔμπροσθεν ἀνέβη ἐπὶ συκομορέαν, ἵνα ἴδῃ αὐτόν, ὅτι δι’ ἐκείνης ἤμελλε διέρχεσθαι. 5 καὶ ὡς ἦλθεν ἐπὶ τὸν τόπον, ἀναβλέψας ὁ Ἰησοῦς εἶδεν αὐτόν καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν· Ζακχαῖε, σπεύσας κατάβηθι· σήμερον γὰρ ἐν τῷ οἴκῳ σου δεῖ με μεῖναι. 6 καὶ σπεύσας κατέβη, καὶ ὑπεδέξατο αὐτὸν χαίρων. 7 καὶ ἰδόντες πάντες διεγόγγυζον λέγοντες ὅτι παρὰ ἁμαρτωλῷ ἀνδρὶ εἰσῆλθε καταλῦσαι. 8 σταθεὶς δὲ Ζακχαῖος εἶπε πρὸς τὸν Κύριον· Ἰδοὺ τὰ ἡμίση τῶν ὑπαρχόντων μου, Κύριε, δίδωμι τοῖς πτωχοῖς, καὶ εἴ τινός τι ἐσυκοφάντησα, ἀποδίδωμι τετραπλοῦν. 9 εἶπε δὲ πρὸς αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς ὅτι σήμερον σωτηρία τῷ οἴκῳ τούτῳ ἐγένετο, καθότι καὶ αὐτὸς υἱὸς Ἀβραάμ ἐστιν· 10 ἦλθε γὰρ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ζητῆσαι καὶ σῶσαι τὸ ἀπολωλός.
Το Πάσχα φέτος πέφτει νωρίς.
Γι' αυτό και η Εκκλησία μας χρησιμοποιεί την Κυριακή του Ευαγγελίου του Αγίου Αποστόλου και Ισαποστόλου Ζακχαίου.
Γιατί όταν πέφτει το Πάσχα αργότερα χρησιμοποιεί και άλλες Κυριακές, όπως είναι των Ταλάντων, που έδωσε ο Χριστός μας με το Βάπτισμα.
Γιατί ερχόμαστε από τα Θεοφάνεια,
μην ξεχνάτε ότι ερχόμαστε από τα Θεοφάνεια, δηλαδή ερχόμαστε από το βάπτισμα μας και με το βάπτισμά μας.
Εμείς τώρα ερχόμαστε από το βάπτισμά μας, αλλά όχι με το βάπτισμά μας. Γιατί το έχουμε ξεχάσει.
Έχουμε ξεχάσει εις τι εβαπτισθημεν και γιατί εβαπτισθημεν. Το έχουμε ξεχασμένο.
Λοιπόν, και αμέσως μετά την Κυριακή, την πρώτη Κυριακή μετά τα Θεοφάνεια, είναι η Κυριακή μετά τα Φώτα, που μας ξανα διαπραγματεύεται το βάπτισμά μας.
Την επόμενη Κυριακή, δηλαδή την προηγούμενη Κυριακή που περάσαμε, είναι η Κυριακή των δέκα Λεπρών.
Για να μας δείξει ότι ο Χριστός μας με το βάπτισμα μάς καθάρισε από τη λέπρα που είναι ακοινωνησία.
Βλέπετε ότι ο κόσμος δεν επικοινωνεί.
Βάζει ντουγρού το κεφάλι, βαράει απάνω και πάει όπου να' ναι. Σαν τον ταύρο ας πούμε.
Βάζει το κεφάλι κάτω και τρέχει. Βλέπει ένα στόχο, ότι κοκκίνισε για αυτόν και τον ερέθισε. Μπορεί να τον ερέθισε η εξουσία, μπορεί να τον ερέθισε, ας πούμε, τα χρήματα.
Βάζει το κεφάλι κάτω και τρέχει προς τα κει.
Χωρίς να διαπραγματευτεί, σαν άλογο ζώο, χωρίς να λογικευτεί.
Και η λογική αυτή γίνεται μόνο εδώ στην εκκλησία.
Με ρωτάνε πολλές φορές όταν πηγαίνω κάπου:
"-Στην εκκλησία μόνο υπάρχει, ας πούμε, η λογική, η αγιότητα";
Λέω " Ναι, μόνο στην εκκλησία υπάρχει".
Γιατί το έχω νοιώσει πια.
Όταν το δίδασκαν, όταν μου το δίδασκαν οι δάσκαλοι και πριν να το βιώσω, έλεγα:
" Τώρα, τι λένε!"
Μου λέει:
"- Οι άλλοι άνθρωποι;"
Ναι, οι άλλοι άνθρωποι είναι εικόνες του Θεού, αλλά δεν έχουνε λογική μέσα τους. Αυτήν που χρειάζεται, την λογική του Αγίου Πνεύματος, που το Άγιο Πνεύμα λέει:
"- Πάρ' τα όλα, παιδί μου, φύγε. Μήπως ξέχασες και αυτό;"
(..)
Λοιπόν, Ναι, μόνο η Εκκλησία κρατάει την λογική. Μόνο η Εκκλησία κρατάει την σωτηρία, την λύτρωση.
Έξω δεν υπάρχει από αυτή.
Υπάρχουν άνθρωποι, υπάρχουν εικόνες Θεού, αλλά μη λυτρωμένες, δεν είναι λελυτρωμένες.
Λοιπόν, ερχόμαστε από τα Θεοφάνεια.
(...)
Αφού μας καθαρίσει, έρχεται σήμερα αυτή η Κυριακή, όποτε την βάλει η Εκκλησία μας αυτή την Κυριακή του Ζακχαίου.
Έχετε δει τα βιβλία, όταν γράφουνε βιβλία, που γράφουνε Εισαγωγή και προχωράει στο θέμα το οποίο διαπραγματεύεται.
Υπάρχουν κάποια βιβλία που λέει Πρόλογος του εκδότη. Αυτή η Κυριακή λοιπόν εδώ είναι πρόλογος του Εκδότη.
Του Χριστού δηλαδή. Πρόλογος του Αγίου Πνεύματος.
Και τι μας δείχνει;
Μας δείχνει τον Ζακχαίο, τον Άγιο Ζακχαίο, ο οποίος έχει την καλή περιέργεια.
Υπάρχει κακή περιέργεια και
καλή περιέργεια.
Υπάρχει καλός εγωισμός και κακός εγωισμός.
Ο καλός εγωισμός είναι το υπαρξιακό μου εγώ. Που είναι ανεπανάληπτο.
Εσύ θα με υποτιμήσεις;
Δεν υπάρχει άλλος σαν και εμένα.
Και ο Θεός πεθαίνει για πάρτη μου!
Εσύ θα με υποτιμήσεις;
Έλα Χριστέ και Παναγία!
Είμαι ανεπανάληπτος!
Ένας Θεός πεθαίνει για πάρτη μου.
Δεν έχεις τίποτα παραπάνω και τίποτα παρακάτω από μένα.
Τι είσαι υπουργός; Τι είσαι αυτός; Δεν έχει τίποτα.
Θα σε σεβαστώ, σου φιλάω τα πόδια. Αλλά αν εδώ περιέχεις τίποτα αιρετικό θα στο στυλιτεύσω και θα σε φιμώσω.
Όπως είναι ο Άγιος Γρηγόριος που λέει στο απολυτίκιο: "τας των ρητόρων ενίκησε σάλπιγγας".
Εφιμωσε των ρητόρων των αιρετικών τη βλακεία, την εφιμωσε.
Τους έκλεισε το στόμα,τους μπούκωσε.
Όταν μιλάει η Εκκλησία μπουκώνει ο άλλος. Και Εκκλησία είσαστε εσείς, είμαστε όλοι μας.
Η Εκκλησία μίλησε...
Γιατί μου λέει κάποιος, για να δείτε...
"- Δεν μου λες, αυτοί που ανεκήρυξαν τον πατέρα Παΐσιο Άγιο, αυτοί πως τον ανεκήρυξαν;
Τι είναι αυτοί δηλαδή;
Είναι Άγιοι αυτοί και τον ανεκήρυξαν; Πώς τον ανεκήρυξαν";
Λέω: "-Όχι, κάνεις λάθος, δεν ανεκήρυξε κανένας αυτόν.
Η Εκκλησία επισφράγισε αυτόν που εμείς είχαμε ανακηρύξει Άγιο.
Εμείς που τον γνωρίσαμε, εμείς που τον ζήσαμε".
Και εμείς εννοώ κλήρο και λαό.
Εμείς είμαστε ο λαός του Θεού. Κληρικοί και λαϊκοί.
Ο λαός του Θεού.
Όσοι τον είδαμε, όσοι ζήσαμε μαζί του, όσοι ακούσαμε.
Όσοι πήγανε, ο ένας με τον άλλο. Τον ανακηρύξαμε εν ζωή Άγιο.
Εκοιμήθη ο Άγιος Γέροντάς μας και η Εκκλησία πως επισφράγισε;
Η Εκκλησία η Ορθόδοξη επισφραγίζει αυτό που εσείς, εμείς, θέλουμε. Τίποτα άλλο. Επισφραγίζει.
Λέει:
"-Ναι, είναι Άγιος! Αφού τον δέχεστε εσείς! Και εγώ δεν μπορώ να κάνω διαφορετικά. Ναι!".
Είναι αγιοκατάταξη απλώς.
Κατατάσσεται δηλαδή στα βιβλία της Εκκλησίας μας.
Μεταφέρεται και θα γραφτούν και οι ακολουθίες τους και όλα. Και τα συναξάρια τους και όλα.
Αφού προηγουμένως εμείς τα έχουμε γράψει στις καρδιές μας.
Έτσι λοιπόν είπαμε υπάρχει ο καλός εγωισμός και ο κακός εγωισμός. Κακός εγωισμός είναι να περιστρέφονται όλοι γύρω από μένα.
Να τους έχω όλους να χορεύουν γύρω από μένα, να γυρίζει η γη γύρω από το εγώ μου.
Ο καλός εγωισμός είναι ότι εγώ είμαι ανεπανάληπτη προσωπικότητα,
δεν μπορεί να με μειώσει κανένας. Ούτε η θλίψη του κόσμου ούτε τίποτα.
Γιατί υπάρχει ο Σωτήρας, η χαρά του κόσμου!
Λοιπόν η αξία μας είναι αξία εικόνος Θεού. Δεν θέλουμε επιπρόσθετα πράγματα.
Οπότε αυτή η Κυριακή - είμαι κουρασμένος αλλά θα με βοηθήσετε κι εσείς- αυτή η Κυριακή είναι ο πρόλογος του εκδότη.
Επειδή θα μπούμε στη Σαρακοστή και από την άλλη Κυριακή μπαίνουμε στο Τριώδιο και το Τριώδιο περιέχει τη Σαρακοστή μέσα και η Σαρακοστή είναι ο Φάρος για όλη την ζωή, όλου του κόσμου και όλων των ανθρώπων.
Για όλη την ζωή.
Αλλά το βάζει μόνο την περίοδο αυτή, πριν το Πάσχα, (για) να μας κουράσει.
Σου λέει επειδή ταξιδεύεις το ταξίδι, κάποια στιγμή το καράβι πιάνει και λιμάνι.
Και εμάς μας βάζει να είμαστε αραχτοί στο λιμάνι και να ταξιδεύσουμε μόνο από του Τελώνη και Φαρισαίου, να αρχίσουμε έτσι, να γυαλίσουμε τις άγκυρες, να βάλουμε μπροστά τις μηχανές και με την Κυριακή της Ορθοδοξίας να σαλπάρουμε.
Και μετά με την Ανάσταση να αράξουμε πάλι. Μετά την Ανάσταση να αράξουμε στο λιμάνι.
Αυτό, όσοι καταφέρουν και κάνουν όλη την ζωή τους μεγάλη Σαρακοστή, έχουν νικήσει τα πάντα.
Τον χρόνο, την φθορά, τα πάντα.
Την πείνα, το μαγείρεμα, το τσουκάλι, το τρέξε, το πάνω, το δείξε κλπ, έχουν καταφέρει.
Όλη τους η ζωή είναι σε μεγάλη Σαρακοστή. Με χαρά, ε!
Γιατί βρίσκεις την αυθεντικότητά σου!
Πες "Τι είναι; Θα φάω δυο σπόρια" και τελείωσε, καθάρισες.
Αυτό που σε καλεί η Σαρακοστή να κάνεις, είναι να μειώσεις την εξωστρέφεια και να ισορροπήσεις. Αυτή την ισορροπία, όποιος καταφέρει και την κάνει, την κάνει κτήμα του.
Ξεκινώντας με αφορμή την Μεγάλη Σαρακοστή μετά την βάζει όλη του την ζωή, σε όλο τον χρόνο.
Δεν περιμένει να ακούσει την Σαρακοστή:
"Κύριε και Δέσποτα της ζωής μου, πνεύμα αργίας, περιεργείας, φιλαρχίας και αργολογίας μη μοι δως".
Περιέργεια, αργολογία, κουτσομπολιά, ιστορίες και τέτοια. Δεν το περιμένει εκείνη την εποχή. Όλο το χρόνο, όσο ζει δηλαδή, όλο το χρόνο δεν περιεργάζεται, δεν κουτσομπολεύει, δεν γίνεται αργός λόγος.
Δηλαδή μπορεί να μιλάς για τον άλλον, αλλά γίνεται εποικοδομητικός ο λόγος.
Δηλαδή λες, κοίτα μην πάθουμε και εμείς τα ίδια.
Λοιπόν και τώρα αυτός είναι ο πρόλογος του εκδότη.
Του βιβλίου της σωτηρίας μας που είναι η Εκκλησία, και σου λέει να έχεις την Καλή Περιέργεια.
Υπάρχει και κακή περιέργεια.
Η κακή περιέργεια είναι να σου βάλω μια ταμπέλα "α, αυτός είναι" και να μην ανοίξω διάλογο μαζί σου.
Δηλαδή εδώ πέρα δεν έχουν οι άνθρωποι, δεν έχουν ούτε την καλή περιέργεια, σήμερα, οι Έλληνες.
Ούτε την καλή περιέργεια!
Ρίξε μια ματιά, διάβασε ρε για την πίστη σου, διάβασε για την πίστη σου.
Τι εννοούμε όταν λέμε πίστη ε;
Την σχέση σου με την γη, με την κοιλιά σου, με το βρακί σου, με το χώμα που πατάς, μέχρι με την έλευση του Σωτήρος και την μετά θάνατον ζωή σου.
Ρίξε μια ματιά, διαλέξου, τι φοράς, γιατί είσαι έτσι;
Άνοιξε ένα διάλογο, μην τον κλείνεις.
Δηλαδή σου πήρε ο Θεός με το βάπτισμα την λέπρα, μπορείς να ανοίξεις διάλογο, να δεις φως.
Άνοιξε ο Παράδεισος, μπορείς να ξαναμπαίνεις και να ξαναβγαίνεις.
Έλα, δικός σου είναι, κάνε βόλτες. Πάρε τραμ, τρένο, ό,τι θέλεις, βάλε ό,τι γραμμές θέλεις.
Πύραυλο, ελικόπτερο, πούμα, αυτό, το άλλο. Ότι θέλεις πάρε.
Πόδια, σέρνοντας , βγες, μπες, κάνε, δείξε ό,τι θέλεις.
Ρίξε μια ματιά στον κόσμο να δεις πως δουλεύει ο κόσμος.
Ακόμη έτσι δουλεύει ο κόσμος.
Από τον Παράδεισο όπου έπεσε, ακόμη έτσι δουλεύει.
Πονηρία, λαοπλανία, ιστορίες, ζήλιες, ζηλόφθονοι, να σε φάω, να μην με φας, να ανέβω, αυτό...
Λοιπόν οπότε εδώ μας καλεί στην καλή περιέργεια.
Και μας λέει:
Σκύφτε στην περίοδο που θα έρθει από πάνω και ανοίξτε ένα διάλογο, όπως έκανε ο Ζακχαίος.
Ο Ζακχαίος μάς δείχνει ότι είχε ακούσει για τον Χριστό μας, ήθελε να Τον συναντήσει, πέρασε από την Ιεριχώ όπου αυτός ασκούσε το επάγγελμά του σαν τελώνης και εισέπρατε τους φόρους και αφού πέρασε από εκεί, πήγε να Τον δει.
Μπήκε μες το πλήθος - κοντός ήταν, δεν τον έβλεπε- και τρέχει μπροστά και ανεβαίνει πάνω σε ένα δέντρο.
Σου λέει αφού θα περάσει από εδώ, θα Τον δω εγώ πάνω στο δέντρο και θα Τον δω καθαρά.
Γιατί θα με πλακώσει ο κόσμος όπως είμαι κοντός, δεν θα μπορέσω να Τον δώ.
Ανεβαίνει πάνω στο δέντρο. Ο Χριστός μας που βλέπει τας καρδίας και ετάζει νεφρά και καρδία , αμείβει, αμείβει την καλή περιέργεια με πολλή ιλαρότητα.
Πως την αμείβει;
Κατεβαίνει και του λέει:
"- Ζακχαίε, σπεύσας- κατέβα γρήγορα! Σήμερα θα έρθω στο σπίτι σου!
Όχι μόνο θα με δεις, αλλά σήμερα θα μείνουμε στο σπίτι σου!
Μέσα σου θα μείνουμε, θα κατοικήσουμε μαζί".
Αν ξεκινήσει κάποιος και σκύψει απάνω....
Εγώ ο παπάς, ας πούμε.
Οταν λειτουργώ πρέπει να σκύψω πάνω σε αυτό που λέει, τι λέει.
Αν δεν σκύψω δεν θα μάθω ότι αυτός είναι ο πρόλογος του εκδότη. Θα περάσουν έτσι.
Είναι δηλαδή ο πρόλογος ενός βιβλίου που θα ανοίξει την άλλη Κυριακή και που η εισαγωγή του είναι:
του Τελώνου και Φαρισαίου,
του Ασώτου,
της Κρίσεως και
της αναμνήσεως της Εξόδου από τον Παράδεισο- που φύγαμε έξω, τι πάθαμε και τι να μην ξαναπάθουμε.
Αυτές οι τέσσερις Κυριακές είναι εισαγωγή. Και οι άλλες πέντε Κυριακές της Σαρακοστής είναι το Κυρίως θέμα που θα ασχοληθούμε.
Το κυρίως θέμα.
Και έτσι λοιπόν μας κάνει εισαγωγή και μας λέει:
Μιμηθείτε Αυτόν Τον Άνθρωπο.
Αυτός ο άνθρωπος ο οποίος απέκτησε με το που με συνάντησε... Για να καταλάβετε, μόνο όταν συναντήσεις τον Χριστό εδώ, όταν έρθεις εδώ και καθίσεις απάνω, αλλάζεις μυαλά.
Αν δεν έρθεις και δεν καθίσεις από πάνω, δεν αλλάζεις μυαλά.
Το αλλάζω μυαλά σημαίνει Μετάνοια. Μετανοώ σημαίνει αλλάζω μυαλά.
Αν έρθεις και μείνεις, θα αλλάξεις μυαλά.
Με το να έρχεσαι τουρίστας και να φεύγεις και να κάνεις, αν δεν σκύψεις από πάνω, εάν δεν κάνεις, ας πούμε, την εκκλησία σου, αυτό που εφηυρανε οι αρχαίοι μας πρόγονοι, το θέατρο, που πηγαίνανε εκεί για ένα στόχο, να διδαχθούν.
Λέει δίδαξε, δεν έλεγε έπαιξε.
Λέει, την δίδαξε την τραγωδία ο Σοφοκλής, τότε, τότε και τότε.
Την δίδαξε. Διδάσκανε. Δεν έλεγε επαιξανε.
Το θέατρο σημαίνει, από το θεάομαι- θεομαι, το βλέπω δηλαδή. Το ζω, το ακούω με τις αισθήσεις μου.
Εάν, λοιπόν, δεν θελήσεις να λυτρωθείς, δεν θελήσεις να διδαχθείς, δεν θελήσεις να σωθείς, τότε η Εκκλησία θα είναι μόνο για μνημόσυνα, για γάμους, για κόλλυβα και για τέτοια.
Εάν καταλάβεις ότι δεν πάει κάτι καλά...
Και πώς θα το καταλάβεις;
Δεν θα το δεις στον εαυτό σου. Στον εαυτό σου, ποτέ δεν μπορούμε να τον κατακρίνουμε, τον νομίζουμε ξερόλα.
Αλλά θα ρίξεις μια ματιά και θα δεις: "Ρε,χάνεται ο κόσμος! Και γιατί να μην συμβάλλω κι εγώ σε αυτή την κατάσταση; Με ποιά λογική εγώ δεν συνέβαλα;"
Αυτός είναι ο πρόλογος.
Βάλτε, βάλτε στη ζωή μας την καλή περιέργεια.
Και δεν μπορεί:
"Πλούσιοι επτωχευσαν και επείνασαν οι δέ εκζητούντες τον Κύριον ούκ ελαττωθησονται παντός αγαθού". Άμα ζητάς εδώ μέσα...
Ήρθε κάποιος εδώ ο οποίος ήρθε να πει τον πόνο του.
Και δεν είχε δουλειές, δεν είχε τίποτα. Του λέω:
"- Επειδή πάτησες μόνο εδώ, μόνο πάτησες...Δεν ήθελες τον Χριστό, ούτε ήθελες να κοινωνήσεις, ούτε ήθελες να συνδεθείς με το Άγιο Ποτήριο.
Επειδή πάτησες μόνο εδώ, θα δεις το χέρι του Θεού.
Και δουλειά θα βρεις και όλα θα πάνε καλά". Επειδή πάτησε, ήρθε εδώ πέρα, μέσα. Πράγματι βρήκε και δουλίτσα .
Λοιπόν.
Η καλή περιέργεια είναι να σκύψουμε πάνω από την Πίστη μας.
Τι μας έχει πείσει στη ζωή; Γιατί όλοι έχουμε πειστεί από κάτι.
Πειστήκαμε δηλαδή, έχουμε ζήσει ένα χρονικό διάστημα.
Αυτό το χρονικό διάστημα που ζήσαμε, έχουμε πειστεί το τι συμβαίνει στον κόσμο.
"- Άσε ρε φίλε, και εσύ λες και υπόσχεσαι και εσύ. Άσε, Άντε γεια".
Και ενώ έρχεσαι στην Εκκλησία και λες:
"Δεν υπάρχει άντε γειά εδώ, κάτι γίνεται εδώ. Εδώ κάτι συμβαίνει".
Έτσι πήγα εγώ.
Με κάλεσε ο Θεός και μόλις μπήκα μέσα και άκουσα πέντε δασκάλους λέω :
"Ωπ! Εδω κάτι συμβαίνει!"
Δεν το καταλάβαινα αλλά κάτι συμβαίνει, δεν είναι σαν και αυτό του κόσμου, είναι κάτι άλλο.
Έτσι λοιπόν αυτός είναι ο πρόλογος για να μπούμε στην εισαγωγή από την επόμενη Κυριακή.
Και θα την δουλέψουμε την εισαγωγή εκεί απάνω, σε αυτόν τον πρόλογο, και μετά θα μπούμε στο κυρίως θέμα που είναι η Κυριακή της Ορθοδοξίας.
Την Καθαρή Δευτέρα δηλαδή.
Αυτό όμως είναι το κλειδί.
Τέτοια μέρα πριν 29 χρόνια χειροτονήθηκα.
Στον Άγιο Κωνσταντίνο.
Και ήταν 25 Ιανουαρίου του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου και Κυριακή του Ζακχαίου.(Έτος 1986).
Δηλαδή μου επαλήθευσε ο Χριστός πώς με κάλεσε:
- Επειδή έδειξες μια καλή περιέργεια, σε ανέβασα εγώ στον θρόνο υψηλά. Μία καλή περιέργεια!
Σήμερον γὰρ ἐν τῷ οἴκῳ σου δεῖ με μεῖναι. Σήμερα θα μείνω μέσα σου.
Και άμα θέλεις με κρατάς.
ΙΙ. ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ
Απολυτίκιο
Ὁ ποιμενικὸς αὐλὸς τῆς θεολογίας σου, τὰς τῶν ῥητόρων ἐνίκησε σάλπιγγας· ὡς γὰρ τὰ βάθη τοῦ Πνεύματος ἐκζητήσαντι, καὶ τὰ κάλλη τοῦ φθέγματος προσετέθη σοι· Ἀλλὰ πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, Πάτερ Γρηγόριε, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.
Αποσπάσματα Διδασκαλιων
25/1/2016
Ο Άγιος Γρηγόριος μεγάλωσε μαζί με τον Άγιο Βασίλειο στην εποχή των μεγάλων αιρέσεων.
Στην Κωνσταντινούπολη είχαν καταλάβει την πρωτεύουσα και τους ναούς όλοι αιρετικοί και ο Άγιος Βασίλειος, ο φίλος του, επειδή ήταν άρρωστος, τον παρακάλεσε τον Άγιο Γρηγόριο να πάει εκεί.
Ο Άγιος Γρηγόριος, απ' ό,τι θυμόμαστε, κατέλαβε ένα εκκλησάκι μικρό σαν την Αγία Σωτήρα μας και εκεί άρχισε να λειτουργεί και να διδάσκει και να καθαιρεί από τους θρόνους που είχαν λάβει οι άλλοι με τον τσαμπουκά, δηλαδή όχι ότι τους κατέβαζε, τους ευτέλιζε, τους ξεφτύλιζε.
Και δεν είχαν λόγο πλέον να υπάρχουν γιατί το πλήρωμα, όπως λέει ο Χριστός μας, ακούει την φωνή του ποιμένα και πηγαίνει πίσω του. Πολύ δε περισσότερο σε καιρούς χαλεπούς όταν πέφτει μεγάλη η αίρεση.
Σήμερα βέβαια υπάρχει πολύ μεγαλύτερη η αίρεση γιατί είναι ύπουλη, δεν φαίνεται, δεν τα βάζει κανείς με τον Χριστό.
Δεν τα βάζει κανείς με τον Χριστό.
Αλλά τον κάνει τον Χριστό θρησκεία και τον πασάρει όπως όλες οι άλλες θρησκείες.
(...)
ὡς γὰρ τὰ βάθη τοῦ Πνεύματος ἐκζητήσαντι, καὶ τὰ κάλλη τοῦ φθέγματος προσετέθη σοι·
Λέμε στο τροπάριο το απολυτίκιο του Αγίου Γρηγορίου.
Γι' αυτό βλέπετε σας εχω πει ότι πρέπει να εκζητούμε τα βάθη του πνεύματος.
Ο ποιμενικός αυλός της θεολογίας σου. Τας των ρητόρων ενικησε σάλπιγγας.
Ο ποιμενικός ο αυλός.
Όμορφος, ήσυχος, γλυκός ήχος και λέει ποιμενικός γιατί ήταν ποιμένας.
Όπως ο Τσοπάνης και με τη φλογέρα ποιμαινει γιατί τα γαληνεύει τα πρόβατα και τρώνε εύκολα αυτά και κατεβάζουν και γάλα.
Επειδή ήταν γλυκιά μουσική, έπεφτε στα αυτιά των ανθρώπων, τους γλύκαινε, γιατί τους αφαιρούσε το σκοτάδι, αφού ήταν ποιμαντικός ο λόγος τους γλύκαινε.
Γιατί λέει ενώ έψαχνες τα βάθη του πνεύματος, ήθελες να ψάχνεις τα βάθη του πνεύματος, σου έδωσε ο Θεός δώρο και να μπορείς να τα λες.
Σου έδωσε ο Θεός και τη ρητορία δώρο.
Τας των ρητόρων ενικησε σάλπιγγας.
Πράγματι σήμερα υπάρχουν αιρέσεις, εποχή των αιρέσεων και σήμερα είναι φοβερή.
Νομίζουμε ότι είμαστε Χριστιανοί, νομίζουμε ότι αγαπάμε τον Χριστό αλλά οι άνθρωποι με τον τρόπο που συμπεριφέρονται συχνά κάνουν κακό. Και το κακό πολλαπλασιάζεται.
Γιατί ένας διάβολος δεν φεύγει με άλλον διάβολο, πολλαπλασιάζεται.
Και αν δεν κάτσεις στην Εκκλησία να πάρεις φωτισμό για το πως θα αντιμετωπίσεις κάθε κατάσταση αλλοίμονο μας! Ξέρετε πως είμαστε;
Ένα ψιλό πειρασμό και μπορούμε να σκοτώνουμε ανθρώπους. Αλλοίμονο μας έτσι και ξεφύγουμε.
(...)
Ο Άγιος Γρηγόριος έδωσε τη μάχη του.
Μας άφησε πράγματα, μας άφησε πολλαπλασιασμένα το γιώτα και την κεραία.
Όπως λέει ο Χριστός μας στο ευαγγέλιο:
Όποιος καταλύσει ένα γιώτα ή μια κεραία ελάχιστος θα κληθεί στην Βασιλεία των Ουρανών.
(..)
Λοιπόν,
Τι παρακαταθήκες μας αφήνουν κάποιοι άνθρωποι, μετά από μία πορεία "λαμπρας δόξης" (αναφορά σε προσωπικότητες από τον χώρο της πολιτικής και της δικηγοριας) και τι παρακαταθήκη μας αφήνουν οι Άγιοι μας, εις τον αιώνα!
Καλά που βρέθηκαν αυτές οι ψυχούλες και τους έχουμε προμάχους, να είναι πρόμαχοι και υπερασπιστές της παιδείας μας που γίνεται μέσα στην Εκκλησία, εν Αγίω Πνεύματι, εν μία ουσία, τρισυπόστατο Θεότητα.
Φυσικά δεν τρέχουν οι άνθρωποι σε αυτούς. Πόσοι διαβάζουν, άρες, μάρες, κουκουνάρες, στη ζωή τους περνώντας τόσο χρόνο και πόσοι δίνουν μια ματιά σε ένα λόγο του Αγίου!
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος δεν βρέθηκε σε εποχή αιρέσεων, γι' αυτό άρχισε να μιλάει για την εσωτερική σου αίρεση.
Και αυτόν τον έχουμε παρακαταθήκη για να διορθώνουμε, εμείς οι ποιμένες, τον έχουμε παρακαταθήκη για να διορθώνουμε την προσωπική αίρεση.
Όπως λένε, ας πούμε, δεν με αφήνει ο άλλος, δεν με αφήνει ο άλλος, δεν με αφήνει αυτό, με κυνηγάνε από εδώ, με κυνηγάνε από εκεί.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέει:
Αν δεν αδικήσεις τον εαυτό σου, κανείς δεν μπορεί να σε βλάψει. Παραμυθιάζεσαι ότι σε βλάπτει ο άλλος ή βρίσκεις δικαιολογία επειδή εσύ δεν προχωράς σωστά.
Οπότε, παιδιά μου, να μας αξιώσει ο Θεός να ερευνούμε τα βάθη του πνεύματος και εάν κάνουμε κάτι μη ορθό, να είναι από άγνοια.
Όπως ήταν ειδωλολάτρης ο πατέρας του Αγίου Γρηγορίου. Αλλά ήταν από άγνοια.
Μόλις γνώρισε τον Χριστό, παράτησε τις αιρέσεις και έγινε και αρχιερέας της Ναζιανζού.
Και έγινε και ο υιός εκεί και από εκεί τον έστειλε στην Άνω Καππαδοκία. Ήτανε δύο, η Κάτω και η Άνω, την είχανε χωρίσει.
Ήταν ο Άγιος Βασίλειος στην Κάτω Καππαδοκία και ο Άγιος Γρηγόριος στην Άνω Καππαδοκία στην Ναζιανζο, την οποία σήμερα την λένε οι Τούρκοι Σινασό.
Αδελφός υπ' αδελφού, βασταζόμενος ως πόλις οχυρά..
Μεγάλα πράγματα, μεγαλεία και αυτά που γίνονται ας πούμε θεϊκά στον θρόνο του Θεού.
Δηλαδή ένας φίλος μέσα από τον Χριστό μένει στον αιώνα.
Λοιπόν, εχθές έπεσα να κοιμηθώ και έλεγα
«Χριστέ μου, αυτά τα στόματα που μας αξίωσες να λέμε τις αλήθειες σου και να ερευνούμε τα βάθη του πνεύματος και της Σοφίας του Αγίου Σου Πνεύματος- η Αγία του Θεού Σοφία, η Αγιά Σοφιά- λέω
βλέπεις, δεν είναι δυνατόν να μη ζήσουνε!
Μόνο και μόνο αυτό το στόμα που είπε αυτά τα πράγματα, δεν είναι δυνατόν να μη ζήσουμε!
Είδες που λέει «Ο πιστεύων εις εμέ, καν αποθάνει ζήσεται ».
"Μεταβέβηκεν εκ του θανάτου εις την ζωή".
Απο αυτά που ακούσαν τα αυτιά μας, αγιάζονται.
Όπως αγιάστηκε το αυτί του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου απ' τα λόγια που του έλεγε ο Άγιος Απόστολος Παύλος και είναι άλιωτο το αυτί του, έτσι ακριβώς, όπως το βλέπετε. Είναι άλιωτο, το είδα, εγώ το προσκύνησα. Στο Βατοπέδι είναι.
Το αυτί και η μύτη είναι τα πρώτα που χαλάνε όταν πεθαίνει κάποιος άνθρωπο, γιατί δεν έχουν κόκκαλο, δεν έχουν σάρκες.
Λοιπόν, αυτά που ακούνε και αυτά που λέμε
"μεταβαίνουμε από του θανάτου εις την ζωήν"
Απο αυτά αγιάζονται τα αυτιά μας, δηλαδή ζουν εις τον αιώνα.
Σαν σήμερα που γιορτάσαμε τον Άγιο Γρηγόριο, μία τέτοια μέρα, χειροτονήθηκα κι εγώ.
Του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου , ημέρα Κυριακή και ήταν του Ζακχαίου.
Και τώρα που έτσι αναπολώ αυτήν την κατάσταση,
Ο Ζακχαίος έπεσε την ημέρα της χειροτονίας μου γιατί είχα την καλή περιέργεια, είχα την καλή περιέργεια.
Του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου έπεσε, γιατί είμαστε λίγο ρομαντικοί ας πούμε, όπως έλεγε κι ο Ζήκος, γιατί κι εκείνος ήταν πολύ ρομαντικός, έγραφε τα ποίηματά του και όλα αυτά, το βίο του τον έγραψε ο ίδιος.
Το τι πέρασε και το τι έκανε και τέτοια, και όποιος λέει γράφει βίο, αντλεί από τον ίδιο.
Γιατί ο ίδιος μίλησε και για τον Άγιο Γρηγόριο τον πατέρα του, τον Μέγα Βασίλειο, έγραψε τους εγκωμιαστικούς λόγους κλπ.
Και επίσης βλέπετε ότι εδώ προσπαθούμε να βγάλουμε από τα βάθη του Αγίου Πνεύματος τι γίνεται.
Γιατί έτσι, γιατί να μας πεις αυτό;
Και γιατί δεν είπες στο Ευαγγέλιο της Δευτέρας που έχουμε σήμερα, που είναι το Ευαγγέλιο του κατά Μάρκον για την ίδια περίπτωση του τυφλού, και μας είπες του Λουκά, που ήταν χωρίς να μας πει ποιό ήταν το όνομα του τυφλού;
Αλλά είχε το άλλο το σπουδαίο, ότι
" επυνθάνετο".
Να μάθει ποιός είναι Αυτός του οποίου ακούει την φωνή. Ποιός είναι;
Ζητάμε; Δεν ζητάμε να μάθουμε το θέλημα του Θεού.
"Για πες μου παππούλη μου"
(Στη συνέχεια γίνεται αναφορά του Γέροντα στην ερμηνεία μίας εικόνας στο προσκυνηταρι από την Κυριακή του Τυφλού που είχε προηγηθεί σε εκείνο το εκκλησιαστικο έτος).
Πάμε όμως στην χθεσινή ημέρα, Κυριακή του Τυφλού.
Ένα άλλο που θέλω να σας πω ωραίο και να τελειώσουμε με αυτό.
Έχουμε την εικόνα του Τυφλού εδώ. Όσοι δεν τ' ακούσανε χθες, να δείτε την εικόνα που είναι το βιβλίο των αγραμμάτων.
Και που αν ρωτήσεις και δεις και συμμετέχεις, αυτομάτως γεννιέται ερώτημα και αυτομάτως γεννιέται και απάντηση. Από τον Θεό.
Και θα δείτε εδώ.
Λοιπόν, δείχνει στην εικόνα τον Χριστό μας.
Ο τυφλός κάθεται μπροστά από μια πύλη που είναι σκοτάδι. Δηλαδή έτοιμος να τον φάει το σκοτάδι. Έχει όμως προσανατολιστεί προς το φως.
Και ο Χριστός μας μένει στο φως.
Σηκώνει τα χέρια του και είναι επέτης, το ένα χέρι σηκώνει και επαιτεί ενώ με το άλλο χέρι κρατάει τη μαγγούρα του γιατί ήταν τυφλός.
Ο Χριστός μας λοιπόν βλέπετε ότι του αγγίζει το μάτι. Ενώ ο Χριστός μας δεν του άγγιξε το μάτι.
Του το είπε και έγινε.
"-Δες! Ανάβλεψε!". Και είδε.
Η εικόνα όμως των αγραμμάτων εδώ πέρα σου λέει ότι ο Χριστός μας είναι πολύ κοντά σου.
Αυτός ο τυφλός, αυτή η εικόνα έρχεται από τα Γέννηση και τα Θεοφάνεια. Αυτό το ηγγικεν η Βασιλεία των Ουρανών, σ' αγγίζει, το αποτυπώνει εδώ. Σ' αγγίζει ο Θεός.
Και τι άλλο κάνει;
Κρατάει ο Χριστός μας στα χέρια του ένα ειλητάριο. Το ειλητάριο είναι τυλιγμένο- γιατί συνήθως είναι ανοιχτό και γράφει- είναι τυλιγμένο. Γιατί του λέει:
"- Ρε! θα στα πω εγώ, δεν θέλω να ανοίξω γραφές, εγώ θα στα λέω. Δεν υπάρχει τίποτα να στο στείλω γραπτώς".
Παντού όπου βλέπουμε τον Χριστό μας σε τέτοιες εικόνες διδακτικές, πάντα το χέρι του έχει το ειλητάριο κλειστό, πάντα το έχει κλειστό.
Γιατί στα λέει ο ίδιος, δεν στέλνει άλλους. "Εγώ θα σ' τα πω".
Και αυτό το χαρακτηριστικό ότι ήγγικεν, σ' αγγίζει, δηλαδή μετά το βάπτισμά μας στα Θεοφάνεια, έχεις τέτοια σχέση αγκαλιάς, αγγίγματος με τον Θεό.
Ε, αυτή την εγγύτητα του Χριστού μας, αυτή την εγγύτητα του Χριστού μας, έζησαν οι Πατέρες οι άγιοι και σε ό,τι τους προβλημάτιζε, το Άγιο Πνεύμα τους απαντούσε.
Και έτσι έχοντας αυτή την έρευνα, παίρνοντας και σαν δώρο τη λαλιά, την σπάθη του Πνεύματος, την φλόγα του στόματος, μπόρεσε να τα εκφράσει αυτά τα πράγματα.
Γιατί το να τα ξέρεις και να μην μπορείς να τα εκφράσεις, σημαίνει κάτι γίνεται.
Κάπου έχει μπλοκαριστεί η σχέση.
Το να ξέρεις και να μην μπορείς να τα εκφράσεις...
Κάπου το βιώμα σου δεν είναι σωστό, κάτι γίνεται.
Γι' αυτό λέει ο πανσόφους τους αλιείς αναδείξας. Το να τα ξέρεις και να μην μπορείς να τα εκφράσεις, κάπου το βιώμα σου δεν είναι σωστό, κάπου το παραπλάνησες.
Μπορεί να πιστεύεις αλλά δεν μπορείς να το εκφράσεις. Τότε κάπου χωλαίνει και η πίστη σου.
25/1/2017
(...)
Ο Άγιος Γρηγόριος ήταν ποιμένας γεννημένος.
Γιατί γεννημένος; - και ο καθένας πρέπει να είναι ποιμένας γεννημένος.
Γιατί αγάπησε την αλήθεια, την υιοθέτησε την αλήθεια και μετά μπορούσε να την διακρίνει και μετά να κρίνει και να συγκρίνει.
Να την διακρίνει πρώτον και μετά να την συγκρίνει και να κρίνει.
Να κρίνει και να συγκρίνει την αλήθεια σε σχέση με τα ψέματα που υπάρχουν γύρω μας.
Του φίλου μας, του πατέρα μας, της μάνας μας, του αδελφού μας, της καφετέριας, της τηλεόρασης.
Πρέπει ο καθένας να κουβαλήσει την αλήθεια και με αυτή η αλήθεια θα κρίνει και θα συγκρίνει. Αφού την διακρίνει.
Και μη θεωρείτε ότι επειδή γιορτάζουμε τον Άγιο Γρηγόριο αυτός είχε το δικό του χαβά και αυτά που έκανε αφορούσαν αυτόν.
Αφορούν όλους εμάς.
Πρώτον,
Δεν πρέπει να μας ενοχλεί τίποτα, τίποτα που να διαταράσσει την σχέση την σωτήριο με την πίστη μας, με τον Χριστό μας, με την ειρήνη μας.
Ακόμη και αν είναι καλό.
Δεύτερον,
Ότι ποιμένες οφείλουμε να είμαστε όλοι. Ο ποιμένας τι κάνει;
Ψάχνει να βρεί το καλύτερο χορτάρι για να βάλει τα πρόβατά του.
Και να κάτσει και αυτός γιατί από αυτά τρώει αυτός.
Ουσιαστικά από αυτό το χορτάρι θα φάει και αυτός.
Δεν τα πηγαίνει στις χωματερές.
Και αυτό θα πρέπει να το κάνει για τον εαυτό του.
Θα κρίνει και θα μπορέσει να συγκρίνει και να διακρίνει και να πει την αλήθεια στον κόσμο.
Αυτό το βλέπουνε και οι άλλοι φυσικά και όσοι δεν έχουν κάνει αυτόν τον αγώνα, αυτή την σπουδή...
Όπως με σπουδή πήγε να μάθει γράμματα ο Άγιος Γρηγόριος. Πήγε με σπουδή να σπουδάσει.
Σπουδή σημαίνει βιασύνη αλλά και όρεξη.
Δηλαδή να μάθω, πες μου να μάθω.
Πήγε λοιπόν με σπουδή να σπουδάσει.
Αυτό το διακρίνανε οι τεμπέληδες αλλά και οι άλλοι που δεν είχαν πάρει μυρωδιά ακόμη- μπορεί να παίρνανε αργότερα και οι έσχατοι να έρθουν πρώτοι και οι τελευταίοι να έρχονται πρώτοι, δεν έχει σημασία.
Αυτόν που το διακρίνανε είχαν την άλλη εξυπνάδα και τον βάλανε ερμηνευτή της ζωής τους.
Δηλαδή τον έπαιρνε ο πατέρας του και του έλεγε " για πες μου ρε παιδί μου". Τον έπαιρνε ο φίλος του και ο καθένας.
Γι' αυτό και ο Άγιος Γρηγόριος συνέταξε τους περισσότερους επιταφίους για τους φίλους του όπως για τον πατέρα του Γρηγόριο, για τον φίλο του Βασίλειο, για τον αδελφό του Καισάριο, για την αδελφή του Γοργονία.
Έτσι όσοι έγραψαν για αυτούς τα αντλήσανε από τον Άγιο Γρηγόριο.
Μ' άλλα λόγια ο άνθρωπος όχι μόνο κοίταγε τον εαυτό του αλλά μπορούσε.. - είναι αυτό που σας είπα και συγγνώμη που το επαναλαμβάνω.
Μπορούσε να διακρίνει και να συγκρίνει,εν επιγνώσει κρίσεως!
Και έβλεπε τι είχε ο καθένας, ο αδελφός του, συνεβούλευε και μπόρεσε να τα μεταφέρει.
Αυτός ήτανε αυτός. Και έτσι ξέρανε και οι άλλοι. Δηλαδή έσκυβε πάνω στον άνθρωπο..
Που εμείς δεν περνάμε, είμαστε απαρατήρητοι(δεν παρατηρούμε).
Ενώ λένε οι πατέρες της Εκκλησίας πρέπει να είμαστε σαν τη μέλισσα.
Αν έχει καλό,και ο καθένας έχει ένα κομμάτι καλό, πάρτο το καλό αυτό το κομμάτι.
Εν κατακλείδι ο Άγιος Γρηγόριος την κοπάνησε γιατί θεώρησε επιζήμια την οποιαδήποτε περαιτέρω ανάμιξη του με το θρόνο, με τους θρόνους.
Για τον Άγιο Γρηγόριο η έγνοια του ήταν η σχέση του με τον Χριστό.
Έγραψε πάρα πολλά έργα, με τόση ευχέρεια, με τόση ευχέρεια!
25/1/2018
(...)
Ο Άγιος Γρηγόριος είχε μια άλλη προσωπική σχέση με τον Χριστό μας από ότι άλλοι Πατέρες της Εκκλησίας.
Αυτή η προσωπική σχέση έβγαινε και πήγαινε στον κόσμο τόσο πολύ που τον είπανε Θεολόγο.
Είναι δηλαδή του Θεού ο λόγος. Του Θεού Λόγος.
Όπως και να το πεις είναι η αιτία που υπάρχει.
Αυτός είναι η αιτία- γιατί ο Λόγος είναι η αιτία, μια άλλη ερμηνεία, ο λόγος αυτός είναι του Θεού.
Η αιτία που είναι ο Άγιος Γρηγόριος εδώ, που τον βρίσκανε, είναι ο Χριστός.
Και αυτή την διαφορετική σχέση την οποία με κεντρίζει και προσπαθώ όλα τα χρόνια της ζωής μου, από τότε που γνωρίσαμε τον Άγιο, προσπαθώ ιδιαίτερα στην εορτή του και σήμερα, να εντρυφήσω και να δω την ιδιαίτερη σχέση του με τον Θεό και τους ανθρώπους που είχε εκείνος.
Και δεν ήταν έτσι ακριβώς, τόσο δηλαδή ζηλωτική.
Ο ζήλος του ήταν ο Χριστός μας.
Δεν ήταν ζηλωτική για την Εκκλησία. Δηλαδή όπως ήταν η σχέση για την Εκκλησία του Αγίου Βασιλείου, του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου και άλλων Πατέρων όπως ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς και πολλοί άλλοι.
Αυτή η ζηλωτική σχέση ήταν μόνο με Αυτόν και με τον Θεό.
Και ό,τι έβγαινε παίρνανε οι άλλοι. Τίποτε άλλο.
Αυτά ήθελα να πω.
Εκείνος αεί πρεσβεύει, εμείς αεί να αποδεχόμαστε αυτή την μεταμόρφωση, μια που είμαστε και στο Ναό μας, αυτή τη μεταμόρφωση να γίνουμε καθημερινά άλλοι άνθρωποι .
ΚΥΡΙΑΚΗ ΖΑΚΧΑΙΟΥ
23 Ιανουαρίου 2009- 25 Ιανουαρίου 2026
ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ
Απο τον αγαπητό αδερφό και ιεροψαλτη:
"Παιδί μου Γιάννη, πρέπει σε όλη μας την ζωή να αναζητούμε μία συκομουρια για να ανεβούμε και να συναντήσουμε τον Χριστό μας "
ΨΗΛΑ, ΣΤΟΝ ΘΡΟΝΟ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΎ
